Archeologie was Tayla’s passie, en nu nog steeds wel een beetje. Na de universiteit in Groningen ging ze naar de universiteit in Southampton, een van de meeste vooraanstaande maritieme instituten ter wereld. “Ik zat precies waar ik moest zijn om waterarcheoloog te worden”, zegt Tayla. Ze kon al aan de slag bij meerdere werkplekken waarbij ze in een duikpak werd gehesen. Ze mocht duiken en scheepswrakken van de bodem van de oceaan onderzoeken. “Het was een soort Indiana Jones-beroep, echt een avontuur.” Hoewel ze veel plezier haalde uit die paar dagen per jaar dat ze dat mocht doen, zetten de lange onderzoeksdagen haar aan het denken.

Ze had daarbij erg last van het imposter syndrome: een interne ervaring waarin je denkt dat je minder competent bent dan anderen en waarbij je denkt dat je anderen een onrealistisch beeld van jezelf voorspiegelt. “Iets voelde niet goed, ik werd moedeloos”, vertelt Tayla. Het klopte niet. De burn-out die daarna volgde bevestigde dat. Het voelde alsof alles opeens teveel werd. Dat gevoel werd zodanig versterkt, dat ze haar koffers weer had gepakt; ze ging halsoverkop terug naar Nederland om een jaar de tijd te nemen om zich te herpakken. Terug naar archeologie was geen optie, ‘wat moet ik nu met mijn leven gaan doen?’ dacht ze. Het was de psycholoog die ze toen sprak, die een gedachte in haar hoofd stopte die niet meer wegging. “Ik merk dat je graag puzzels oplost”, zei haar psycholoog. “En je werkt graag alleen. Heb je ooit een baan in de IT overwogen?” Dat was het moment waarop het allemaal begon.

Waarom is dit nog nooit eerder in haar opgekomen? Op de middelbare school moest ze al een definitief profiel kiezen en een hoop opties achterwege laten. “Het was óf natuurkunde en scheikunde, óf cultuur en maatschappij. Ik ging de cultuurkant maar op en dacht: dat ben ik gewoon, dat andere was niet aan mij besteed. Ik heb er nooit verder over nagedacht”, zegt Tayla. Maar toen haar psycholoog de IT noemde, raakte ze toch geprikkeld. Bovendien had ze niks te verliezen; ze had een bijbaantje bij Picnic om wat bij te verdienen en ze vond dat het nu wel tijd was voor iets nieuws.

Ze klopte aan bij Winc Academy, een onderwijscentrum dat mensen opleidt tot programmeur. Met een zesweekse opleiding van 40 uur per week zou ze het niveau kunnen halen om verder te gaan in de IT-wereld. “Ik dacht, ik wil dit eigenlijk gewoon gaan doen”, zegt Tayla. “Hoe kom je hier nou weer bij?” vroegen haar ouders eerst. Ze wisten hoe gek Tayla was op alles wat oud is, dit hadden ze niet verwacht. Het duurde niet lang voordat ze volledig achter haar stonden: “als jij er vertrouwen in hebt en het jou goed laat voelen, dan moet je het lekker doen.” Haar vriend sloot zich daarbij aan: “ik snap er helemaal niks van, maar doe maar. Als het jou gelukkig maakt, is dat het allerbelangrijkst.”

Daarnaast speelde ook de prijs nog een grote rol. “Je gaat namelijk niet zomaar 9000 euro uitgeven aan een opleiding als je er niet honderd procent zeker van bent dat je er echt iets mee gaat doen”, zegt Tayla. Ze vond het gevaarlijk. Gelukkig had Winc Academy daar een systeem op bedacht. Voor drie maanden lang moest ze elke week vijf sollicitaties opsturen. Als het lukt om een baan te krijgen, betaal je elke maand 60% van je brutosalaris terug aan de school (voor ongeveer anderhalf jaar). Als je niet op tijd een baan vindt, krijg je de opleiding van hen. “Ik vond het fijn dat ze zo meedachten”, vertelt Tayla. “De moed zonk me op een gegeven moment in de schoenen, maar na 30 sollicitaties ben ik benaderd door de directeur van het bedrijf waar ik nu werk. Een echte grotemensenbaan.”

Ondertussen is ze nu al bijna een jaar werkzaam als junior front-end developer bij QFact, een klein en jong bedrijf. “Ik heb het gevoel alsof ik de jackpot gewonnen heb met deze baan. Ik heb echt geluk gehad dat ze míj hebben gevonden”, zegt Tayla. Dagelijks is ze bezig met de voorkant van webpagina’s en applicaties; puzzels oplossen en kleine stapjes maken om zelf iets te bouwen. Uiteindelijk wil ze zich ook meer verdiepen in de back-end development, dus de achterkant van een website of applicatie, “en daar krijg ik ook echt de ruimte voor bij QFact. Ze geven me de kans om me verder te ontwikkelen in welke richting dan ook. Dat is echt geweldig.”

Een fijne baan, een nieuwe hobby en het begin van een echte volwassen carrière: Tayla zit helemaal op haar plek. Toch mist ze de archeologie soms nog wel. Dat de IT gaat combineren met archeologie, dat weet ze zeker: “daar zijn ze zelfs al mee bezig. Er moet zoveel gedigitaliseerd worden; er zijn veel databases die moeten worden opgezet en daar is dan weer een programmeur voor nodig. Ik denk zelfs dat dat alleen maar meer gaat worden. Hopelijk ben ik in de toekomst in het midden te vinden en kan ik wat van beide doen.”

Als laatst wil ze anderen nog meegeven om je niet te beperken tot één specifieke richting: “ik dacht zelf eerst ook ‘ik ben cultuur, geschiedenis en maatschappij’, de rest is niet aan mij besteed. Dat is gewoon niet waar. Er kan zo’n overlap zitten tussen cultuur en IT. Twijfel er dus niet aan of je ‘bèta’ of technisch genoeg bent en neem gewoon de stap.”

Platform Oost 2021

De magische thuisconcertbeleving: Phion, de orkeststichting in Gelderland en Overijssel, maakt het mogelijk. Elke vrijdag verschijnt er een gratis onlineconcert van het orkest op de Podcast-app en op hun YouTube-kanaal. Zo kun je toch thuis op de bank genieten van de klassieke muziek. Daarnaast werken ze samen met Concert in Huis, een livestream- en registratieplatform van Classic.nl dat het mogelijk maakt om live vanuit je huiskamer toporkesten te beluisteren tegen een kleine vergoeding.

“In het begin was het nog een erg experimenteel programma, maar al vrij snel werd het platform een succes. Vooral na twee maanden toen het orkestenseizoen begon”, zegt Jorien Quirijnen, business developer bij Classic.nl. Zij is in januari begonnen met werken bij het nieuwe livestreamplatform. Op 2 juli 2020 heeft Concert in Huis het eerste orkest gelivestreamd. Inmiddels is het platform uitgebreid naar Opera in Huis en het Duitstalige platform Konzert zu Hause. “We dachten: als de gevolgen van corona de toekomst vaker zouden bepalen dan ons lief is, moeten we actie gaan ondernemen”, zegt Quirijnen.

Vlucht van digitalisering

Niet alleen concerten gaan digitaal; het onderwijs, boodschappen doen en winkelen kan tegenwoordig allemaal online. En dat is mogelijk door digitalisering. “Stel je voor dat het coronavirus zich had verspreid in 1980 toen we al die digitale mogelijkheden nog niet hadden. De schade aan de economie zou dan vele malen groter zijn dan nu”, zegt Boban Vukicevic, onafhankelijk strategisch adviseur digitalisering. Volgens hem heeft digitalisering een enorme vlucht genomen. Digitale toepassingen worden steeds makkelijker en goedkoper: “En dat biedt mogelijkheden; vele bedrijven hebben tijdens de coronacrisis door al die digitale middelen toch hun weg gevonden.”

Zo is niet alle technologie die we in het afgelopen jaar hebben gebruikt nieuw. Vaak zijn het middelen die al bestonden, maar nu vaker worden benut. Denk daarbij aan pakket- of voedselbezorging. Daarnaast is er veel technologie uitgeprobeerd die al mogelijk was, maar nog niet echt werd gebruik. Zo heb je nu restaurants en cafés waar geen obers meer naar de tafel komen. “Je kan dan als klant een QR-code scannen om eten te bestellen”, zegt Vukicevic. Of die oplossing houdbaar is weet hij nog niet: “Dat is afhankelijk van de klanten en of er zo voldoende menselijk contact overblijft.”

Toenemende afhankelijkheid

In het afgelopen jaar zijn we bovendien erg afhankelijk geworden van de internetinfrastructuur en de diensten die daarop zijn gebouwd. De digitale technologie is verweven met allerlei dagelijkse praktijken van de huidige samenleving. Vele dagelijkse routines zouden niet eens mogelijk zijn zonder die digitale ondersteuning. En dat biedt een hoop voordelen. “Online vergaderen scheelt soms wel twee uur reizen”, zegt Vukicevic. Volgens hem zijn we door corona onze vrije tijd meer gaan waarderen. “De tijd die we eerst spendeerden aan onnodig reizen naar lelijke kantoren en industriegebieden, hebben we ingeruild voor thuisblijven in onze vertrouwde omgeving. Zo heb je meer tijd om met je naasten door te brengen.”

Minder reistijd geeft ons de kans om onze werk-privébalans te optimaliseren. Vukicevic: “We willen het liefst zoveel mogelijk vrije tijd hebben voor onze gezinnen, vrienden en hobby’s. Als we daarin kunnen winnen, winnen we ook aan de kwaliteit van ons leven.” Maar naast ons privéleven kan minder reistijd ook bedrijfsprocessen makkelijker maken. Vukicevic: “Je hoeft dan niet per se meer op kantoor te zitten om machines aan te sturen of de communicatie met je collega’s en zakenpartners te onderhouden. Nu we zo lang thuiszitten, merken we hoe onafhankelijk we zijn van onze werkplek.”

Gevaren

Maar met meer afhankelijkheid van digitale middelen, missen we toch wel persoonlijk contact met onze collega’s. Sommigen hebben daar meer last van dan anderen; zoals extraverte mensen die prikkels nodig hebben en anders onrustig worden. Ook alleenstaanden en expats (iemand die voor werk tijdelijk in het buitenland woont) zonder een groot sociaal netwerk hebben er geen baat bij. “We zijn sociale wezens en hebben behoefte aan persoonlijk contact. Hopelijk duurt corona niet lang meer zodat we elkaar weer in het echt kunnen ontmoeten”, zegt Vukicevic.

Naast het afnemende menselijke contact, worden we ook gebonden aan zaken die we minder in de hand hebben, zoals privacy- en securityrisico’s. Zo omarmden we in het begin van de lockdown videochatservice Zoom. Later zijn er meerdere beveiligingslekken in de app gevonden die soms de privacy van de gebruikers in gevaar brachten. Vukicevic: “We gebruiken de technologieën met de mogelijke gevaren in ons achterhoofd. Als maatschappij moeten we daar alert op blijven en een zo hoog mogelijke morele druk leggen op de mensen die de technologie ontwikkelen.”

Hoe gaat het verder na corona?

Of alle digitale toepassingen na corona nog even vaak worden gebruikt is nu nog niet te zeggen. Doordat we alle creatieve alternatieven nu hebben onderzocht, weten we wel wat er allemaal mogelijk is. Zo zijn restaurants in Overijssel meer gaan experimenteren met voedselbezorgingsdiensten die ondernemers economisch steunen. Na corona zullen deze Thuisbezorgd-alternatieven, zoals horecagids.nl in Enschede, zich blijven voortzetten.

Ook Concert in Huis zal er na corona geen punt achter zetten. “We hopen dat dit later zelfs een soort Netflix van de klassieke muziek gaat worden en dat je altijd vanaf de bank kan genieten van de concerten”, zegt Quirijnen van Classic.nl. Om dat mogelijk te maken zal de organisatie samen gaan werken met een aantal grote orkesten.

Vukicevic denkt het dat het werken op kantoor ook nooit meer hetzelfde wordt als eerst. “We hebben nooit echt onderzocht waar die grens ligt van werken op afstand. Persoonlijk contact is belangrijk, maar misschien is acht of zestien uur per week op kantoor wel voldoende”, zegt hij. Daardoor wordt het contact niet minder, maar anders. “Er ontstaat een nieuwe digitale beweging waarbij we constant met elkaar in gesprek moeten blijven gaan om welzijn en welvaart te benutten zonder bedreigingen uit het oog te verliezen”, zegt hij. Dat brengt ons elke keer in een nieuwe situatie. “We zullen steeds moeten wennen aan een ‘nieuw normaal’.”

Platform Oost 2021

Archeologie was Tayla’s passie, en nu nog steeds wel een beetje. Na de universiteit in Groningen ging ze naar de universiteit in Southampton, een van de meeste vooraanstaande maritieme instituten ter wereld. “Ik zat precies waar ik moest zijn om waterarcheoloog te worden”, zegt Tayla. Ze kon al aan de slag bij meerdere werkplekken waarbij ze in een duikpak werd gehesen. Ze mocht duiken en scheepswrakken van de bodem van de oceaan onderzoeken. “Het was een soort Indiana Jones-beroep, echt een avontuur.” Hoewel ze veel plezier haalde uit die paar dagen per jaar dat ze dat mocht doen, zetten de lange onderzoeksdagen haar aan het denken.

Ze had daarbij erg last van het imposter syndrome: een interne ervaring waarin je denkt dat je minder competent bent dan anderen en waarbij je denkt dat je anderen een onrealistisch beeld van jezelf voorspiegelt. “Iets voelde niet goed, ik werd moedeloos”, vertelt Tayla. Het klopte niet. De burn-out die daarna volgde bevestigde dat. Het voelde alsof alles opeens teveel werd. Dat gevoel werd zodanig versterkt, dat ze haar koffers weer had gepakt; ze ging halsoverkop terug naar Nederland om een jaar de tijd te nemen om zich te herpakken. Terug naar archeologie was geen optie, ‘wat moet ik nu met mijn leven gaan doen?’ dacht ze. Het was de psycholoog die ze toen sprak, die een gedachte in haar hoofd stopte die niet meer wegging. “Ik merk dat je graag puzzels oplost”, zei haar psycholoog. “En je werkt graag alleen. Heb je ooit een baan in de IT overwogen?” Dat was het moment waarop het allemaal begon.

Waarom is dit nog nooit eerder in haar opgekomen? Op de middelbare school moest ze al een definitief profiel kiezen en een hoop opties achterwege laten. “Het was óf natuurkunde en scheikunde, óf cultuur en maatschappij. Ik ging de cultuurkant maar op en dacht: dat ben ik gewoon, dat andere was niet aan mij besteed. Ik heb er nooit verder over nagedacht”, zegt Tayla. Maar toen haar psycholoog de IT noemde, raakte ze toch geprikkeld. Bovendien had ze niks te verliezen; ze had een bijbaantje bij Picnic om wat bij te verdienen en ze vond dat het nu wel tijd was voor iets nieuws.

Ze klopte aan bij Winc Academy, een onderwijscentrum dat mensen opleidt tot programmeur. Met een zesweekse opleiding van 40 uur per week zou ze het niveau kunnen halen om verder te gaan in de IT-wereld. “Ik dacht, ik wil dit eigenlijk gewoon gaan doen”, zegt Tayla. “Hoe kom je hier nou weer bij?” vroegen haar ouders eerst. Ze wisten hoe gek Tayla was op alles wat oud is, dit hadden ze niet verwacht. Het duurde niet lang voordat ze volledig achter haar stonden: “als jij er vertrouwen in hebt en het jou goed laat voelen, dan moet je het lekker doen.” Haar vriend sloot zich daarbij aan: “ik snap er helemaal niks van, maar doe maar. Als het jou gelukkig maakt, is dat het allerbelangrijkst.”

Daarnaast speelde ook de prijs nog een grote rol. “Je gaat namelijk niet zomaar 9000 euro uitgeven aan een opleiding als je er niet honderd procent zeker van bent dat je er echt iets mee gaat doen”, zegt Tayla. Ze vond het gevaarlijk. Gelukkig had Winc Academy daar een systeem op bedacht. Voor drie maanden lang moest ze elke week vijf sollicitaties opsturen. Als het lukt om een baan te krijgen, betaal je elke maand 60% van je brutosalaris terug aan de school (voor ongeveer anderhalf jaar). Als je niet op tijd een baan vindt, krijg je de opleiding van hen. “Ik vond het fijn dat ze zo meedachten”, vertelt Tayla. “De moed zonk me op een gegeven moment in de schoenen, maar na 30 sollicitaties ben ik benaderd door de directeur van het bedrijf waar ik nu werk. Een echte grotemensenbaan.”

Ondertussen is ze nu al bijna een jaar werkzaam als junior front-end developer bij QFact, een klein en jong bedrijf. “Ik heb het gevoel alsof ik de jackpot gewonnen heb met deze baan. Ik heb echt geluk gehad dat ze míj hebben gevonden”, zegt Tayla. Dagelijks is ze bezig met de voorkant van webpagina’s en applicaties; puzzels oplossen en kleine stapjes maken om zelf iets te bouwen. Uiteindelijk wil ze zich ook meer verdiepen in de back-end development, dus de achterkant van een website of applicatie, “en daar krijg ik ook echt de ruimte voor bij QFact. Ze geven me de kans om me verder te ontwikkelen in welke richting dan ook. Dat is echt geweldig.”

Een fijne baan, een nieuwe hobby en het begin van een echte volwassen carrière: Tayla zit helemaal op haar plek. Toch mist ze de archeologie soms nog wel. Dat de IT gaat combineren met archeologie, dat weet ze zeker: “daar zijn ze zelfs al mee bezig. Er moet zoveel gedigitaliseerd worden; er zijn veel databases die moeten worden opgezet en daar is dan weer een programmeur voor nodig. Ik denk zelfs dat dat alleen maar meer gaat worden. Hopelijk ben ik in de toekomst in het midden te vinden en kan ik wat van beide doen.”

Als laatst wil ze anderen nog meegeven om je niet te beperken tot één specifieke richting: “ik dacht zelf eerst ook ‘ik ben cultuur, geschiedenis en maatschappij’, de rest is niet aan mij besteed. Dat is gewoon niet waar. Er kan zo’n overlap zitten tussen cultuur en IT. Twijfel er dus niet aan of je ‘bèta’ of technisch genoeg bent en neem gewoon de stap.”

Platform Oost 2021